Ένα βουνό της Μακεδονίας είναι και το Παγγαίο. Είναι καταπράσινο με πολλές κρυμμένες ομορφιές. Χαμηλά στις πλαγιές και στους πρόποδές του υπάρχουν ένα σωρό χωριουδάκια. Σε ένα από αυτά, τα καλοκαίρια, παραθέριζε και η Αφρατούλα. Δεν ήταν αυτό το όνομά της, αλλά ήταν το παρατσούκλι που της είχαν χαρίσει.

    Η Αφρατούλα ήταν ένα κοριτσάκι οχτώ χρονών, που και μπαμπάτσικο ήταν αλλά και τον ακάθιστο είχε. Που την έχανες που την έβρισκες μέσα στα ουρμάνια και τις ρεματιές, τις στάνες και τους σταύλους, πότε στο δάσος με τις καστανιές και πότε στο χοιροστάσιο πιο κάτω από τον Άγιο Δημήτρη.
Η μαμά της η κυρα Κλικλή όλο έκανε το σταυρό της και μονολογούσε:
-  Τι θα κάνω με αυτό το παιδί! πρωί φεύγει, αν πεινάσει έρχεται, είναι μες τη βρώμα από το παιχνίδι και δε λέει και που πάει. Αγόρι έπρεπε να γεννηθεί όχι κορίτσι.

    Η Αφρατούλα είχε δύο ακόμη αδέρφια. Τον κατά τέσσερα χρόνια μεγαλήτερο αδερφό της, τον Μπιμπή και την αδερφή της, τη Λελέ, ένα χρόνο μεγαλήτερη  . Τα αδέρφια της την αγαπούσαν πολύ αλλά επειδή η Αφρατούλα ήταν ανήσυχο πνεύμα δεν την ήθελαν ποτέ μαζί τους. Έτσι η Αφρατούλα τον περισσότερο καιρό τον περνούσε μόνη της παρέα με τα ζώα και τη φύση.

Ένα πρωί σηκώθηκε επτά η ώρα και, αφού έφαγε λαίμαργα το πρωινό της, ξεκίνησε για τις περιπέτειες της ημέρας.

Πρώτα πήγε στο παραδίπλα σπίτι όπου ξεφόρτωναν τα καπνά που μόλις είχαν μαζέψει από τον κάμπο. 

- Καλημέρα μπάρμπαΝίκο. Να βοηθήσω;

- Βρε καλώς την. Καλή μέρα και σε σένα. Πάρε τα τσουβάλια και άπλωσέ τα εκεί χάμω να αδειάσουμε το κοφίνι.

- Έγινεεεε! και έτρεξε να απλώσει τα τσουβάλια.
Έτοιμα! φώναξε. Οι βελώνες και οι σπάγκοι που είναι να τα φέρω; 

- Αυτά είναι βαριά και ψηλά δεν τα φτάνεις. Σύρε όμως στην κυρα - Κατίνα και πες της να ετοιμάσει το κολατσιό. Εσύ έφαγες για πρωινό;

- Ναι! αμέ!

- Τη μάνα σου τη βοήθησες που την κοπάνησες τόσο νωρίς: Σύρε στην κυρα-Κατίνα και μετά πάνε να δώσεις ένα χέρι βοηθείας στη μάνα σου που σε ψάχνει και δε σε βρίσκει.

- Καλάαα! αφού σας είμαι βάρος!!

- Σύρε κι έλα αργότερα να μπουρλιάσουμε. Εντάξει;

- Έγινεεε!! και έτρεξε στην κουζίνα όπου η κυρα-Κατίνα και τρείς γειτόνισες ετοίμαζαν φαγητό για τους άνδρες. 

Καλημέρησε και αφού δεν την χρειαζόταν για κάτι, έφυγε.

Ξαναπήγε μια και δυο στη μαμά της και αφού έκανε ότι της ζήτησε, της είπε ότι θα πήγαινε στον μπαρμπαΝάκο να βοηθήσει.

Περνόντας από τα σπίτια της διαδρομής δεν ξεχνούσε να μπει σε όλους και να πει μια καλημέρα να κόψει κίνηση και ανάλογα η καλημέρα γινόταν και πιο μεγάλη.

Σταμάτησε και στου κυρ-Πολυχρόνη με τα εννιά παιδιά.

Είδε τη μικρή τη Σταλαχτή καθισμένη στην εξώπορτα να κλαίει. 

- Σταλαχτίτσα, καλημέρα, γιατί κλαις; Έγινε κάτι; χτύπησες;

- Γεια σου Αφρατούλα.  Η γελάδα μας γεννάει. Μουγκανίζει τόσο δυνατά και μου είπαν ότι πονάει. Με στεναχωρεί που δεν μπορώ να κάνω κάτι για την Παρδαλίτσα. 

- Έλα εδώ βρε κουτή! Κάποια στιγμή άκουσα τη μαμά μου που έλεγε ότι οι πόνοι της γέννας για τη μάνα είναι ευλογία, αγαπάει το μωρό της πιο πολύ και τους ξεχνάει μετά.Την αγκάλιασε και την κράτησε σφιχτά.
Δε μου λες έφαγες; Μήπως να πάμε στην κυρα Λένη να βοηθήσουμε λίγο και να ξεχαστείς;

Η Σταλαχτίτσα σηκώθηκε την πήρε από το χέρι και τράβηξαν στην κουζίνα.

- Καλημέρα κυρα Λένη! βρήκα τη Σταλαχτίτσα έξω και μου είπε ότι έρχεται το μοσχαράκι.

- Καλημέρα και σε σένα. Ναι, είναι στο στάβλο ο γιατρός. Αλλά τα παιδάκια δεν ανακατεύονται στις δουλειές των μεγάλων αν δεν τους το ζητήσουν! εντάξει;

- Βέβαια!! Θέλετε βοήθεια; τι φτιάχνετε; μπορούμε να βοηθήσουμε με τη Σταλαχτίτσα;

- Όχι, ευχαριστώ. Αν χρειαστώ κάτι θα σας φωνάξω.

     Η Αφρατούλα που ήταν μαμούνι με τα όλα της και που δεν χαμπάριαζε πολλά πολλά, αφού παρηγόρησε τη Σταλαχτίτσα , προσεκτικά και χωρίς να την πάρει μυρωδιά η μικρή, τράβηξε για τον σταύλο. Άκουσε τον κυρ Πολυχρόνη να μιλάει με τον γιατρό. Πατώντας στα νύχια των ποδιών της ανέβηκε από την κατακόρυφη σκάλα στο πατάρι με τις αχυρόμπαλες και ξάπλωσε μπρούμυτα. Σύρθηκε σιγά σιγά μέχρι το κάγκελο και βρέθηκε να κοιτάει την αγελάδα από ψηλά.
Όρθια, μουγκάνιζε από τον πόνο για αρκετή ώρα. Ο γιατρός, με τον κυρ Πολυχρόνη, της χάιδευαν το κεφάλι και τη ράχη μιλώντας της σαν να ήταν άνθρωπος. Κάμποση ώρα αργότερα, ξαφνικά, η γελάδα έβγαλε ένα μεγάλο και μακρόσυρτο βογκητό με φωνή  και φάνηκαν τα πόδια από το μικρό μοσχαράκι. Ο γιατρός τράβηξε τα πόδια του και σιγά σιγά εμφανίστηκε ολόκληρο. Στην αρχή δεν κουνήθηκε αλλά μετά που το έγλειψε η Παρδαλίτσα έκανε να σηκωθεί. Ήταν αδύναμο, αλλά σιγά σιγά σηκώθηκε και πήγε αμέσως να θηλάσει. Ο γιατρός περιποιήθηκε την Παρδαλίτσα και κυρ Πολυχρόνης χαμογελούσε ευχαριστημένος και χάιδευε τη γελάδα φωνάζοντας ΜΠΡΑΒΟ!

Η Αφρατούλα ξεγλίστρισε κρυφά και αθόρυβα και έτρεξε να πει τα μαντάτα στη Σταλαχτίτσα . Με χαρά στιφογύζαν και οι δύο χαρούμενες για το ευτυχές τέλος.

Η κυρα Λένη φώναζε τώρα, τη Σταλαχτίτσα για το μεσημεριανό φαγητό. 

Καταλαβαίνοντας ότι η ώρα είχε περάσει χωρίς να το καταλάβει αποχαιρέτησε τη Σταλαχτίτσα και κίνησε για το σπίτι της ευχαριστημένη για τη νέα της εμπειρία.

Όταν έφτασε στο σπίτι η κυρα Κλικλή την άρπαξε από τα μούτρα λέγοντάς της ειρωνικά " Μπα τον βρήκες το δρόμο; Πού ήσουν; Τα αδέρφια σου σε ψάχνουν! για να φάμε."

- Έλα, καλέ μαμά, γύρισα, δεν γύρισα; Συγνώμη που άργησα αλλά έχω πολλά να σου πω.

- Ναι ε! Που τρύπωσες πάλι;

- Θα σας πω στο τραπέζι να ακούσουν και τα αδέρφια μου.

- Φώναξέ τα, στρώνω τραπέζι.

- Εντάξει μαμά.

- Μην εξαφανιστήτε πάλι.

Γύρισε να δει και η Αφρατούλα είχε εξαφανιστεί ως συνήθως.

Μετά από λίγο εμφανίστηκε με τα αδέρφια της, πλήθηκαν και κάθησαν να φάνε.
Την ώρα του φαγητού μιλούσε ασταμάτητα, εξιστορώντας τα όσα είδε και τα όσα έμαθε. Τα αδέρφια της δεν πίστευαν στ' αφτιά τους και ως συνήθως την κορόιδευαν. Δεν πίστευαν τις ιστορίες της μέχρι που ακούγανε για τα γεγονότα από τους άλλους.
Η κυρά Κλικλή έκανε το σταυρό της με θαυμασμό, απορία και λίγη δυπιστία, συνάμα τη μάλωσε που ανακατεύτηκε. Τη βεβαίωσε ότι δεν ενόχλησε καθόλου και την προκάλεσε να ρωτήσει αν την είδαν στο χώρο. Για  την πρόκληση, την έβαλε να πλύνει τα πιάτα και να καθαρίσει τη κουζίνα, δεν της άρεσε που η Αφρατούλα καταλάβαινε τη δυσπιστία της, δεν την έννοιαξε καθόλου. Ήταν ευχαριστημένη που είχε μια πλούσια μέρα.

Στη μεσημεριανή ανάπαυλα, ξαπλωμένη στο κρεβάτι, θυμόταν τα όσα είδε και κρυφοχαμογελούσε, παρόλο που είχε ένα κάρο αναπάντητα ερωτήματα.  

Αποκοιμήθηκε με τη σκέψη των θαυμάτων της υπόλοιπης ημέρας και του αύριο!